Pilarka stołowa i pilarka ukośna wykorzystują obracającą się tarczę do cięcia drewna oraz materiałów drewnopochodnych, ale w warsztacie pełnią zupełnie inne funkcje. Ukośnica jest specjalistką od szybkiego skracania elementów, cięcia poprzecznego, wykonywania skosów oraz przygotowywania powtarzalnych odcinków. Pilarka stołowa najlepiej radzi sobie z cięciem wzdłużnym, rozcinaniem desek, listew i płyt na węższe pasy oraz nadawaniem materiałowi określonej szerokości. Właśnie dlatego pytanie „która pilarka jest lepsza?” jest źle postawione. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jaki materiał będzie najczęściej obrabiany i jakiego rodzaju cięcia mają dominować.

Wielu użytkowników rozpoczynających wyposażanie warsztatu zakłada, że ukośnica i pilarka stołowa są urządzeniami niemal zamiennymi. Na ukośnicy można przecież przeciąć deskę, a przy użyciu odpowiedniego wyposażenia pilarka stołowa może wykonać również cięcie poprzeczne lub pod kątem. Problem pojawia się wtedy, gdy urządzenie kupione jako pierwsze ma wykonywać zadania, do których jego konstrukcja nie została zoptymalizowana. Ukośnica bardzo dobrze skróci deskę do długości 80 cm, ale nie rozetnie wygodnie szerokiej płyty na długi, wąski pas. Pilarka stołowa może przeciąć listwę poprzecznie, ale przy seryjnym docinaniu elementów pod kątem ukośnica będzie szybsza, wygodniejsza i łatwiejsza do ustawienia.

Najprostsze rozróżnienie można zapamiętać w następujący sposób: na ukośnicy materiał najczęściej pozostaje nieruchomy, a operator opuszcza i przesuwa głowicę z tarczą. Na pilarce stołowej tarcza pozostaje w stałym położeniu, a operator prowadzi materiał przez stół. Ta różnica zmienia sposób pracy, zakres zastosowań, wymagania dotyczące miejsca oraz rodzaj błędów, które mogą powstać podczas cięcia. W przypadku ukośnicy najważniejsze jest prawidłowe oparcie elementu o przykładnicę i kontrola długości. Przy pilarce stołowej kluczowe stają się prowadzenie materiału równolegle do tarczy, ustawienie przykładnicy oraz stabilne podparcie elementu przed i za maszyną.

Jeżeli warsztat ma służyć głównie do montażu podłóg, wykonywania listew, przycinania desek tarasowych, budowy pergoli, docinania łat, kantówek i elementów konstrukcyjnych na długość, pierwszym zakupem będzie zazwyczaj pilarka ukośna Scheppach. Ukośnica pozwala szybko zaznaczyć wymiar, oprzeć element o przykładnicę, ustawić kąt i wykonać powtarzalne cięcie. W takich pracach szerokość gotowej deski jest już określona przez producenta materiału. Użytkownik musi przede wszystkim nadać jej odpowiednią długość i przygotować zakończenia.

Jeżeli natomiast warsztat ma służyć do wykonywania mebli, półek, skrzyń, blatów roboczych, frontów, elementów z płyt i desek wymagających rozcinania na określoną szerokość, wcześniej przyda się pilarka stołowa Scheppach. To ona umożliwia ustawienie prowadnicy równoległej i wykonanie długiego cięcia wzdłuż włókien lub krawędzi materiału. Można przygotować kilka pasów o tej samej szerokości, wyrównać deskę, rozciąć płytę na mniejsze elementy albo wykonać skos na całej długości materiału.

Dobrym przykładem pilarki stołowej do pierwszego warsztatu jest Scheppach HS100S. Model ma tarczę 250 mm, silnik 2000 W, stalowy stojak oraz boczne poszerzenia stołu. Może służyć do cięcia wzdłużnego desek, materiałów drewnopochodnych i elementów wymagających prowadzenia po przykładnicy. Jest rozwiązaniem dla majsterkowicza, użytkownika remontowego i warsztatu, który potrzebuje stosunkowo prostej, kompletnej maszyny z podstawą.

Bardziej warsztatowym kierunkiem jest Scheppach HS105. Większy stół i jego rozszerzenie ułatwiają prowadzenie szerszych oraz dłuższych elementów. Model będzie dobrym wyborem dla użytkownika, który przewiduje częstsze cięcie materiału na wymiar i chce zbudować wokół pilarki bardziej stałe stanowisko warsztatowe. Nie zastąpi ona jednak formatyzerki do wielkich płyt. Duży arkusz nadal wymaga odpowiedniego podparcia, przestrzeni oraz bezpiecznej organizacji całego toru prowadzenia.

Po stronie ukośnic wybór można dopasować do wysokości oraz charakteru elementów. Scheppach HM216 będzie praktycznym rozwiązaniem do listew, desek, paneli, łat i mniejszych kantówek, szczególnie gdy liczy się mobilność. Scheppach HM254 zapewnia bardziej uniwersalny zakres do warsztatu i prac remontowo-stolarskich. Duża Scheppach HM140L jest skierowana do użytkownika regularnie przecinającego wyższe kantówki, belki i większe elementy konstrukcyjne.

Wybór pierwszej pilarki zależy także od tego, w jakiej postaci kupowany jest materiał. Jeżeli deski, listwy i profile mają już właściwą szerokość, a trzeba jedynie przycinać je na długość, ukośnica będzie używana znacznie częściej. Jeśli użytkownik kupuje szerokie deski, płyty i większe formaty, które sam chce rozcinać na pasy, pilarka stołowa staje się podstawą. Osoba budująca meble z gotowych, dociętych na wymiar płyt może początkowo obyć się bez pilarki stołowej i korzystać głównie z ukośnicy do listew oraz elementów drewnianych. Użytkownik przygotowujący wszystkie formatki samodzielnie będzie miał odwrotne potrzeby.

Trzeba również uwzględnić miejsce. Ukośnica zajmuje stosunkowo niewielką powierzchnię podstawy, ale wymaga wolnej przestrzeni za głowicą i po obu stronach dla długich elementów. Pilarka stołowa potrzebuje miejsca przed tarczą, za tarczą i z boków, ponieważ cały materiał przechodzi przez urządzenie. Rozcinanie dwumetrowej deski wymaga co najmniej kilku metrów wolnego toru. Obróbka płyty wymaga jeszcze większej przestrzeni i dodatkowych podpór. W małym garażu ukośnicę łatwiej ustawić przy ścianie, natomiast pilarka stołowa często musi być wysunięta na środek pomieszczenia.

Ten poradnik pomoże wybrać pierwszą maszynę bez opierania decyzji wyłącznie na cenie, mocy lub średnicy tarczy. Omówimy cięcie poprzeczne, wzdłużne, skosy, docinanie listew, obróbkę płyt, powtarzalność, miejsce potrzebne w warsztacie, bezpieczeństwo i dalszą rozbudowę stanowiska. Najkrótsza rekomendacja brzmi: ukośnicę kup najpierw wtedy, gdy przede wszystkim skracasz gotowe deski, listwy i kantówki. Pilarkę stołową kup najpierw wtedy, gdy najczęściej rozcinasz materiał wzdłużnie i sam nadajesz mu szerokość. Jeżeli warsztat ma obsługiwać pełny proces przygotowania drewna, docelowo potrzebne będą oba urządzenia.